Kraje wysokiego ryzyka medycznego – przygotowanie, szczepienia i bezpieczeństwo

Plan jest orientacyjny i ma pomóc Ci szybko zebrać działania „krok po kroku”. W razie wątpliwości skonsultuj medycynę podróży.

Następnie użyj Ctrl/Cmd + C, aby skopiować.

Twój plan (zaznacz i kopiuj)

Sprawdź ubezpieczenie w kalkulatorze

Jeśli jedziesz poza Europę lub w teren, zwróć uwagę na koszty leczenia i transportu medycznego.

Czym są kraje wysokiego ryzyka medycznego?

Kraje wysokiego ryzyka medycznego to państwa, w których istnieje zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na choroby zakaźne lub gdzie system ochrony zdrowia nie gwarantuje odpowiedniej pomocy medycznej. Według klasyfikacji WHO i GIS do tej grupy należą przede wszystkim kraje Afryki Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Południowej oraz niektóre regiony Bliskiego Wschodu.

Wysokie ryzyko zdrowotne może wynikać z kilku czynników: braku dostępu do szczepień, występowania chorób endemicznych (takich jak malaria, dur brzuszny, żółta febra), zanieczyszczenia wody lub niewydolności systemów sanitarnych. W takich miejscach nawet drobne infekcje mogą prowadzić do poważnych powikłań, a transport medyczny do kraju pochodzenia bywa kosztowny i skomplikowany.

Z punktu widzenia turysty lub podróżującego w celach zawodowych, zrozumienie pojęcia „kraju wysokiego ryzyka medycznego” oznacza świadomość zagrożeń i odpowiednie przygotowanie – zarówno pod kątem zdrowotnym, jak i administracyjnym. WHO regularnie aktualizuje listy krajów z wysokim wskaźnikiem zachorowań oraz publikuje zalecenia dla podróżnych w ramach serii Travel Health Notices.

Jak sprawdzić aktualne ostrzeżenia zdrowotne przed wyjazdem?

Aktualne ostrzeżenia zdrowotne przed podróżą można sprawdzić na stronach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), amerykańskiego CDC oraz polskiego Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS).

Te instytucje publikują bieżące informacje o chorobach zakaźnych, zagrożeniach epidemiologicznych i zaleceniach dotyczących szczepień w poszczególnych regionach świata.

WHO prowadzi platformę Travel Health Notices, w której regularnie aktualizowane są komunikaty o krajach objętych epidemiami, ryzykiem wystąpienia żółtej febry, malarii, dengi czy cholery. Dodatkowo CDC Travelers’ Health udostępnia interaktywną mapę ryzyka zdrowotnego z rekomendacjami dla podróżnych — od poziomu alertu po szczegółowe instrukcje dotyczące profilaktyki i leczenia.

W Polsce wiarygodne źródła informacji stanowią komunikaty Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS), który publikuje ostrzeżenia o zagrożeniach biologicznych, oraz serwis Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ) – zwłaszcza platforma Odyseusz, gdzie można nie tylko sprawdzić aktualną sytuację epidemiczną w danym kraju, ale również zarejestrować swój wyjazd.

Rejestracja w systemie Odyseusz jest szczególnie zalecana podczas podróży do krajów o wysokim ryzyku medycznym. Umożliwia bowiem ambasadom i konsulatom kontakt z obywatelem w sytuacji zagrożenia zdrowia lub konieczności ewakuacji. To narzędzie łączy aspekty informacyjne, prewencyjne i bezpieczeństwa osobistego.

Podróżni powinni sprawdzać ostrzeżenia zdrowotne nie tylko przed wyjazdem, ale także w jego trakcie — wiele regionów aktualizuje status epidemiologiczny z dnia na dzień. Dobrym rozwiązaniem jest również subskrypcja newsletterów WHO lub alertów mobilnych GIS, które automatycznie informują o zmianach w poziomie ryzyka w danym kraju.

Obowiązkowe i zalecane szczepienia przed podróżą

Przed podróżą do krajów wysokiego ryzyka medycznego należy wykonać obowiązkowe szczepienia wymagane przez przepisy międzynarodowe oraz szczepienia zalecane przez WHO i GIS w zależności od regionu.
Najczęściej dotyczą one ochrony przed żółtą febrą, wirusowym zapaleniem wątroby typu A i B, durem brzusznym, wścieklizną oraz tężcem.

Zgodnie z wytycznymi WHO (Travel Health Notices, 2026) oraz rekomendacjami polskiego GIS, szczepienia należy zaplanować co najmniej 6–8 tygodni przed wyjazdem. Tylko wtedy organizm ma czas na wytworzenie odporności i – w razie potrzeby – ukończenie pełnego cyklu szczepień. Warto skonsultować się z lekarzem medycyny podróży, który oceni indywidualne ryzyko i dobierze zestaw szczepień adekwatny do regionu, długości pobytu oraz planowanej aktywności.

Najczęstsze szczepienia przed podróżą do krajów wysokiego ryzyka medycznego

Choroba / zagrożenie	Rodzaj szczepienia	Status	Regiony, gdzie wymagane lub zalecane	Źródło
Żółta febra	Żywa szczepionka jednorazowa	Obowiązkowe	Afryka Subsaharyjska, Ameryka Płd.	WHO, GIS
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A)	Inaktywowane, 2 dawki	Zalecane	Cała Afryka, Azja, Ameryka Płd.	WHO
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B)	3 dawki	Zalecane	Kraje o słabej higienie medycznej	GIS, MP.pl
Dur brzuszny	Doustna lub iniekcyjna	Zalecane	Afryka, Azja Południowa	WHO
Wścieklizna	3 dawki przedekspozycyjne	Zalecane	Azja, Afryka, Ameryka Środkowa	WHO
Tężec / błonica / krztusiec (Tdap)	Dawka przypominająca	Zalecane	Uniwersalne	GIS
Poliomyelitis (polio)	Szczepienie przypominające	Zalecane	Pakistan, Afganistan, Nigeria	WHO
COVID-19	Szczepienie przypominające	Wymagane w wybranych krajach	Globalnie	WHO, CDC

Szczepienia obowiązkowe są potwierdzane w Międzynarodowej Książeczce Szczepień (IKŚ), która może być wymagana przy wjeździe do niektórych państw. Brak wpisu o szczepieniu przeciw żółtej febrze może skutkować odmową wjazdu lub obowiązkową kwarantanną.

Z kolei szczepienia zalecane nie są formalnym wymogiem, ale stanowią podstawowy element profilaktyki. Wiele chorób tropikalnych, takich jak dur brzuszny czy WZW A, przenosi się przez skażoną wodę lub żywność – ryzyko zakażenia jest więc znaczne nawet przy krótkim pobycie.

Warto też pamiętać o szczepieniach przypominających wykonywanych rutynowo w Polsce (tężec, błonica, krztusiec). Dla osób udających się w rejony endemiczne zaleca się rozważenie także profilaktyki przeciwko meningokokom, kleszczowemu zapaleniu mózgu (Azja) czy cholerze.

Konsultacja w poradni medycyny podróży – kiedy i dlaczego warto

Konsultacja w poradni medycyny podróży jest kluczowym etapem przygotowań do wyjazdu w kraje wysokiego ryzyka medycznego, ponieważ pozwala dobrać indywidualny plan szczepień i profilaktyki.

Lekarz specjalizujący się w medycynie tropikalnej ocenia stan zdrowia podróżnego, analizuje planowaną trasę oraz czas pobytu, a następnie opracowuje zalecenia profilaktyczne zgodne z wytycznymi WHO i GIS.

Zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia, wizyta w poradni powinna odbyć się co najmniej 6–8 tygodni przed wyjazdem. Pozwala to nie tylko na przeprowadzenie wszystkich wymaganych szczepień, ale również na podjęcie decyzji dotyczących profilaktyki farmakologicznej, np. w przypadku malarii czy duru brzusznego. W praktyce wcześniejsze przygotowanie minimalizuje ryzyko odroczenia podróży lub odmowy wjazdu z powodu braku wymaganych dokumentów szczepiennych.

W Polsce działa kilkadziesiąt wyspecjalizowanych placówek medycyny podróży oraz poradnie przy szpitalach zakaźnych. Konsultacja trwa zazwyczaj 20–30 minut, a jej koszt waha się od 150 do 300 zł (bez szczepień). Lekarz na podstawie rozmowy i dokumentacji medycznej dobiera zestaw szczepień oraz wystawia zaświadczenie do Międzynarodowej Książeczki Szczepień (IKŚ).

Podczas wizyty w poradni omawia się również zasady profilaktyki przeciwmalarycznej, higieny żywienia i zabezpieczenia przed chorobami przenoszonymi drogą wodną, powietrzną i kontaktową. Często pacjent otrzymuje pisemny plan działań: listę zalecanych leków, opis stosowania repelentów i procedury postępowania w razie gorączki tropikalnej.

Dodatkowym atutem konsultacji jest możliwość uzyskania informacji o lokalnych ograniczeniach epidemiologicznych i o aktualnych komunikatach GIS oraz WHO Travel Notices, które zmieniają się dynamicznie w zależności od sezonu i sytuacji sanitarnej. Dzięki temu podróżny zyskuje realną wiedzę o ryzyku i sposobach jego ograniczania.

Profilaktyka chorób tropikalnych – malaria, dur brzuszny, żółta febra

Profilaktyka chorób tropikalnych obejmuje szczepienia, stosowanie leków przeciwmalarycznych i środków ochrony osobistej, które minimalizują ryzyko zakażenia w krajach wysokiego ryzyka medycznego.
Do najczęstszych chorób tropikalnych należą malaria, żółta febra oraz dur brzuszny – wszystkie występują endemicznie w Afryce, Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Południowej.

Według danych WHO z 2025 roku, malaria pozostaje najczęstszą chorobą tropikalną zagrażającą podróżnym. Do zakażenia dochodzi po ukąszeniu przez zainfekowanego komara Anopheles. Profilaktyka obejmuje chemioprofilaktykę (np. atowakwon z proguanilem, doksycyklinę lub meflochinę) oraz unikanie ukąszeń poprzez stosowanie repelentów z DEET lub icaridinem, noszenie długiej odzieży i spanie pod moskitierą nasączoną środkiem owadobójczym.

Dur brzuszny, wywoływany przez bakterię Salmonella Typhi, przenosi się przez skażoną wodę i żywność. WHO zaleca szczepienie (doustne lub iniekcyjne) wszystkim osobom podróżującym do krajów o niskich standardach sanitarnych – szczególnie w Azji Południowej. Niezależnie od szczepienia, kluczowa jest profilaktyka higieniczna: picie wyłącznie wody butelkowanej, unikanie lodu i niemytych owoców.

Żółta febra (żółta gorączka) to wirusowa choroba przenoszona przez komary Aedes aegypti, występująca w Afryce i Ameryce Południowej. Jest to jedyna choroba tropikalna, dla której szczepienie jest wymagane prawnie przy przekraczaniu granic wielu państw. Jednorazowe szczepienie daje odporność na całe życie i musi być potwierdzone wpisem do Międzynarodowej Książeczki Szczepień (IKŚ). Brak tego wpisu może skutkować odmową wjazdu lub obowiązkową kwarantanną.

Oprócz tych trzech kluczowych chorób warto pamiętać o profilaktyce innych infekcji tropikalnych, takich jak denga, chikungunya czy Zika, które nie mają szczepień, ale można im skutecznie zapobiegać poprzez ochronę przed komarami. WHO podkreśla, że połączenie profilaktyki medycznej i mechanicznej (szczepienia + repelenty + środki higieny) obniża ryzyko zachorowania nawet o 90%.

Apteczka podróżna i środki ochrony osobistej

Dobrze wyposażona apteczka podróżna to jeden z najważniejszych elementów przygotowań do wyjazdu w kraje wysokiego ryzyka medycznego, ponieważ umożliwia szybkie reagowanie na typowe dolegliwości i drobne urazy.

WHO i GIS zalecają, aby zestaw leków i środków higieny był dostosowany do długości pobytu, klimatu oraz warunków sanitarnych w kraju docelowym.

W krajach o podwyższonym ryzyku zdrowotnym nie zawsze można liczyć na dostęp do sprawdzonych produktów farmaceutycznych. Dlatego większość wyposażenia apteczki powinna pochodzić z Polski lub innych krajów UE. Warto też zabrać ze sobą oryginalne opakowania i ulotki, szczególnie jeśli leki są na receptę.

Zalecany skład apteczki podróżnej (wg WHO i GIS, aktualizacja 2026)

Kategoria	Przykłady	Cel zastosowania
Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe	Paracetamol, ibuprofen	Ból, gorączka, stany zapalne
Leki przeciwbiegunkowe i elektrolity	Loperamid, probiotyki, saszetki z elektrolitami	Zatrucia pokarmowe, odwodnienie
Antybiotyki (na receptę)	Azitromycyna, cyprofloksacyna	Cięższe infekcje bakteryjne (po konsultacji z lekarzem)
Środki dezynfekcyjne	Octenisept, chusteczki alkoholowe	Oczyszczanie ran, higiena rąk
Repelenty przeciw komarom	DEET ≥ 30%, icaridin, permetryna	Ochrona przed malarią, dengą, Ziką
Środki opatrunkowe	Plastry, bandaże, gaziki jałowe	Drobnoustroje, rany, skaleczenia
Leki przeciwhistaminowe	Cetyryzyna, loratadyna	Reakcje alergiczne
Leki przeciwmalaryczne	Atowakwon/proguanil, doksycyklina	Profilaktyka malarii (po zaleceniu lekarza)
Preparaty na oparzenia i ukąszenia	Panthenol, żele chłodzące	Pielęgnacja skóry po ekspozycji na słońce lub owady
Dodatki higieniczne	Mydło antybakteryjne, środki do dezynfekcji wody	Utrzymanie higieny osobistej

Oprócz leków i środków medycznych należy zadbać o ochronę osobistą przed chorobami tropikalnymi. W praktyce oznacza to stosowanie repelentów o wysokim stężeniu DEET lub icaridiny, używanie moskitier impregnowanych permetryną, unikanie przebywania na zewnątrz po zmroku oraz noszenie luźnej odzieży zakrywającej ciało.

Warto także rozważyć wyposażenie w filtry do wody lub tabletki uzdatniające, szczególnie w krajach, gdzie dostęp do czystej wody jest ograniczony. WHO zaleca także zabranie własnego termometru, żelu antybakteryjnego i małych nożyczek, a w przypadku dłuższych pobytów — także podręcznego ciśnieniomierza lub glukometru.

Regularna kontrola stanu apteczki (data ważności, kompletność zestawu) jest kluczowa – szczególnie przy wielokrotnych podróżach do różnych stref klimatycznych.

Ubezpieczenie medyczne w krajach wysokiego ryzyka

Ubezpieczenie medyczne jest niezbędne przy podróży do krajów wysokiego ryzyka, ponieważ pokrywa koszty leczenia, hospitalizacji i ewakuacji medycznej, które poza Europą mogą sięgać setek tysięcy euro. Polisa turystyczna w krajach tropikalnych powinna być traktowana nie jako formalność, ale jako podstawowy element bezpieczeństwa zdrowotnego.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) zalecają, by przed wyjazdem do krajów o ograniczonym dostępie do opieki zdrowotnej wykupić ubezpieczenie o minimalnej sumie gwarancyjnej 100 000 €, obejmujące:

koszty leczenia szpitalnego i ambulatoryjnego,
ewakuację medyczną lub transport zwłok,
następstwa nieszczęśliwych wypadków (NNW),
pomoc tłumacza i całodobową infolinię medyczną.

Wysokość składki zależy od kierunku, długości pobytu i zakresu ochrony. Dla przykładu, tygodniowa polisa do Afryki Subsaharyjskiej kosztuje średnio od 150 do 300 zł, a do Ameryki Południowej – nawet 400 zł. Warto zwrócić uwagę, czy ubezpieczenie obejmuje tzw. kraje podwyższonego ryzyka (High Medical Risk Countries) – niektóre towarzystwa wymagają dopłaty lub indywidualnej zgody ubezpieczyciela.

Polisa powinna także pokrywać koszty leczenia chorób tropikalnych i zakaźnych, które często są wyłączone z podstawowych wariantów. Warto sprawdzić, czy OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia) obejmują również działania ratunkowe w strefach konfliktów lub klęsk żywiołowych.

Eksperci WHO podkreślają, że dobrze dobrane ubezpieczenie może być równie ważne jak szczepienia ochronne – chroni bowiem nie tylko zdrowie, ale i finanse podróżnego w sytuacjach kryzysowych.

Rejestracja w systemie Odyseusz i kontakt z ambasadą

Rejestracja w systemie Odyseusz prowadzonym przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych umożliwia szybki kontakt z ambasadą w razie zagrożenia zdrowia, ewakuacji lub nagłej zmiany sytuacji w kraju pobytu.

Dla osób podróżujących do krajów wysokiego ryzyka medycznego jest to jedno z najprostszych i najbardziej skutecznych narzędzi zwiększających bezpieczeństwo za granicą.

System Odyseusz (odyseusz.gov.pl) pozwala zarejestrować plan podróży – wskazać kraj, termin pobytu, dane kontaktowe i adres zakwaterowania. W przypadku nagłego kryzysu, epidemii, katastrofy naturalnej lub zagrożenia politycznego, ambasada może dzięki temu skontaktować się z podróżnym, przekazać zalecenia ewakuacyjne lub potwierdzić jego bezpieczeństwo.

Zgłoszenie można wypełnić online lub przez aplikację mobilną MSZ. Proces zajmuje kilka minut, a dane są chronione zgodnie z przepisami RODO. Po zakończeniu podróży można wyrejestrować się jednym kliknięciem. Rejestracja jest bezpłatna i dobrowolna, ale w przypadku wyjazdów do Afryki, Azji Południowej czy Ameryki Południowej – silnie zalecana przez GIS i WHO.

Oprócz rejestracji w Odyseuszu warto zanotować numery alarmowe i dane kontaktowe ambasady lub konsulatu RP w kraju docelowym. W sytuacjach nagłych (choroba, utrata dokumentów, hospitalizacja) placówki dyplomatyczne udzielają pomocy konsularnej, mogą kontaktować się ze szpitalami i rodziną w Polsce, a w przypadkach ciężkich – współpracować z ubezpieczycielem w zakresie ewakuacji medycznej.

Rejestracja w systemie Odyseusz to praktyczny element profilaktyki bezpieczeństwa zdrowotnego. Dzięki niej podróżny otrzymuje wiarygodne komunikaty o zagrożeniach epidemiologicznych oraz instrukcje postępowania w przypadku chorób tropikalnych, co stanowi uzupełnienie szczepień i polis medycznych.

Dokumenty podróżne i Międzynarodowa Książeczka Szczepień (IKŚ)

Międzynarodowa Książeczka Szczepień (IKŚ), znana również jako „żółta książeczka WHO”, jest oficjalnym dokumentem potwierdzającym wykonanie obowiązkowych szczepień wymaganych przy wjeździe do krajów wysokiego ryzyka medycznego. Stanowi niezbędny dowód immunizacji, szczególnie w przypadku żółtej febry, i jest uznawana na całym świecie zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi (IHR 2005).

IKŚ jest wystawiana przez upoważnione punkty szczepień akredytowane przez WHO lub GIS – w Polsce znajdują się one przy poradniach medycyny podróży, wojewódzkich stacjach sanitarno-epidemiologicznych oraz niektórych placówkach prywatnych, takich jak LuxMed, Salve czy TropicalMed. Dokument wydaje się bezpośrednio po szczepieniu, a jego forma jest jednolita dla wszystkich państw członkowskich WHO.

Wpis do książeczki musi zawierać nazwę szczepionki, datę wykonania, pieczęć ośrodka i podpis lekarza. W przypadku żółtej febry dodatkowo stosuje się pieczęć Międzynarodowego Certyfikatu Szczepień, który ma moc urzędową na granicy. Brak tego wpisu może skutkować odmową wjazdu, przymusową kwarantanną lub koniecznością zaszczepienia się na miejscu (co wiąże się z ryzykiem użycia niesprawdzonego preparatu).

Oprócz IKŚ podróżny powinien mieć przy sobie:

polisę ubezpieczenia medycznego,
paszport z ważną wizą (jeśli wymagana),
kopię rezerwacji noclegu i biletów powrotnych,
dokumentację medyczną (np. kartę chorób przewlekłych lub listę przyjmowanych leków).

Podróż do krajów wysokiego ryzyka medycznego to nie tylko szczepienia i profilaktyka (np. przeciwmalaryczna), ale też przygotowanie na sytuacje „tu i teraz”: nagłą infekcję, hospitalizację, konieczność konsultacji w obcym języku czy organizację transportu do bezpiecznej placówki. W praktyce liczy się nie tylko lista dokumentów, ale również to, czy masz zabezpieczone koszty leczenia za granicą i dostęp do wsparcia w kryzysie.

Dlatego, planując wyjazd do regionów o ograniczonym dostępie do opieki zdrowotnej, warto potraktować ochronę ubezpieczeniową jako uzupełnienie przygotowań medycznych (IKŚ, konsultacja w poradni medycyny podróży, apteczka podróżna). Pomocne może być ubezpieczenie na wyjazd z ochroną kosztów leczenia i wsparciem assistance, które łatwiej dopasować do kierunku podróży, długości pobytu i realnych ryzyk w danym regionie.

WHO i MSZ zalecają przechowywanie kopii IKŚ w formie elektronicznej (skan lub zdjęcie) – na wypadek utraty oryginału. Warto także zapisać numer telefonu do ośrodka, w którym wykonano szczepienie, co ułatwia weryfikację danych podczas kontroli granicznej.

Dobrze przygotowany komplet dokumentów skraca czas odprawy, zmniejsza ryzyko problemów administracyjnych i jest często warunkiem uzyskania wizy do niektórych krajów afrykańskich i południowoamerykańskich.

ista krajów wysokiego ryzyka medycznego 2025/2026

Według danych WHO i CDC na 2026 rok do krajów wysokiego ryzyka medycznego należą państwa, w których występuje wysoka zapadalność na choroby zakaźne, niska dostępność opieki zdrowotnej lub aktywne zagrożenia epidemiologiczne.
Klasyfikacja obejmuje regiony Afryki Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Południowej i Bliskiego Wschodu.

Lista krajów i zalecanych szczepień jest aktualizowana co roku przez WHO w ramach programu International Travel and Health oraz przez amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC). W Polsce komunikaty te są powielane przez Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) i dostępne w sekcji Podróże zagraniczne.

Najnowsza lista krajów wysokiego ryzyka medycznego (stan na styczeń 2026)

Region	Przykładowe kraje	Główne zagrożenia zdrowotne	Zalecane szczepienia / profilaktyka
Afryka Subsaharyjska	Nigeria, Tanzania, Kenia, Sudan, Kongo	Malaria, żółta febra, dur brzuszny, cholerа	Żółta febra (obowiązkowe), WZW A/B, dur brzuszny, malaria (chemioprofilaktyka)
Afryka Zachodnia	Ghana, Liberia, Sierra Leone	Ebola, malaria, WZW A	Żółta febra, malaria, WZW A, higiena żywności
Azja Południowo-Wschodnia	Indie, Indonezja, Filipiny, Tajlandia	Dur brzuszny, wścieklizna, denga, chikungunya	WZW A/B, dur brzuszny, wścieklizna, repelenty
Ameryka Południowa	Brazylia, Peru, Kolumbia, Wenezuela	Żółta febra, malaria, denga, chikungunya	Żółta febra, malaria, WZW A, środki przeciw komarom
Bliski Wschód	Afganistan, Pakistan, Iran	Polio, WZW A/B, gruźlica	Polio (przypominające), WZW A/B, BCG
Ameryka Środkowa i Karaiby	Haiti, Dominikana, Nikaragua	Cholera, WZW A, denga	Cholera, WZW A, repelenty, higiena wody
Oceania i Pacyfik	Papua-Nowa Gwinea, Fidżi, Wyspy Salomona	Malaria, denga, WZW A	Malaria, denga (ochrona osobista), szczepienia podstawowe

Każdy z wymienionych regionów charakteryzuje się specyficznym profilem ryzyka. W Afryce dominują choroby przenoszone przez owady, w Azji – infekcje pokarmowe i kontaktowe, a w Ameryce Południowej – mieszane zagrożenia tropikalne.

Przed podróżą do któregokolwiek z tych krajów należy:

sprawdzić aktualne komunikaty GIS i WHO,
skonsultować się z lekarzem medycyny podróży,
przygotować pełną Międzynarodową Książeczkę Szczepień (IKŚ),
oraz upewnić się, że polisa ubezpieczeniowa obejmuje leczenie chorób tropikalnych i ewakuację medyczną.

Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że nawet krótkie pobyty w krajach wysokiego ryzyka mogą prowadzić do poważnych infekcji, jeśli podróżny nie jest odpowiednio zabezpieczony.

Compensa – ubezpieczenie turystyczne sprawdzone w podróży
Wyjeżdżając za granicę, warto zadbać o odpowiednią ochronę. Compensa jako jeden z wiodących ubezpieczycieli oferuje kompleksowe ubezpieczenie turystyczne, które zapewnia wsparcie w razie nagłych zachorowań, wypadków, utraty bagażu czy problemów z organizacją podróży. Polisa została przygotowana tak, aby spełniała oczekiwania zarówno osób wyjeżdżających na wakacje, jak i aktywnych podróżników.

Sprawdź szczegóły na stronie ubezpieczenie turystyczne Compensa i wykup ochronę w kilka minut online.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jakie szczepienia są obowiązkowe przed wyjazdem w tropiki?
Obowiązkowym szczepieniem przy podróżach do krajów tropikalnych jest szczepienie przeciw żółtej febrze, wymagane prawnie przy wjeździe do wielu państw Afryki i Ameryki Południowej. Potwierdza je wpis do Międzynarodowej Książeczki Szczepień (IKŚ). Oprócz tego WHO i GIS zalecają szczepienia przeciw WZW typu A i B, durowi brzusznemu, tężcowi, błonicy, polio i wściekliźnie. W niektórych krajach wymaga się także szczepień przeciw COVID-19. Najlepiej zaplanować je co najmniej 6–8 tygodni przed wyjazdem w poradni medycyny podróży.

Jakie kraje są uznawane za wysokiego ryzyka medycznego w 2026 roku?
Według danych WHO i CDC na rok 2026 do krajów wysokiego ryzyka należą Nigeria, Tanzania, Kenia, Sudan, Brazylia, Indie, Indonezja, Afganistan i Haiti. W regionach tych występują liczne choroby tropikalne, takie jak malaria, żółta febra, dur brzuszny i denga. Oprócz ryzyka infekcji problemem bywa ograniczony dostęp do opieki medycznej. WHO co roku publikuje zaktualizowane zestawienia krajów wysokiego ryzyka w raporcie „International Travel and Health”, który jest również cytowany przez polski Główny Inspektorat Sanitarny (GIS).

Jak uzyskać Międzynarodową Książeczkę Szczepień (IKŚ)?
Międzynarodową Książeczkę Szczepień (IKŚ) można otrzymać w autoryzowanych punktach szczepień akredytowanych przez WHO lub GIS. W Polsce są to najczęściej poradnie medycyny podróży, wojewódzkie stacje sanitarno-epidemiologiczne lub wybrane kliniki prywatne, np. LuxMed czy TropicalMed. Książeczka wydawana jest po wykonaniu obowiązkowego szczepienia, np. przeciw żółtej febrze, i zawiera dane podróżnego, nazwę szczepionki, datę podania, podpis lekarza oraz pieczęć ośrodka. Dokument ma charakter międzynarodowy i może być wymagany przy kontroli granicznej.

Czy karta EKUZ działa w krajach tropikalnych?
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) działa wyłącznie w krajach Unii Europejskiej oraz EFTA. Nie obowiązuje w regionach tropikalnych, Afryce, Azji, Ameryce Południowej ani na Bliskim Wschodzie. Dlatego przed wyjazdem poza Europę należy wykupić prywatne ubezpieczenie medyczne, które obejmuje koszty leczenia, hospitalizacji i ewakuacji. Polisy tego typu oferują m.in. Allianz, Warta, AXA i Nationale-Nederlanden. WHO zaleca, aby suma gwarancyjna ubezpieczenia wynosiła co najmniej 100 000 euro, szczególnie w krajach o ograniczonej infrastrukturze zdrowotnej.

Gdzie sprawdzić aktualne komunikaty o zagrożeniach zdrowotnych?
Najbardziej wiarygodne źródła informacji o zagrożeniach zdrowotnych to Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), amerykańskie CDC oraz polski Główny Inspektorat Sanitarny (GIS). WHO publikuje ostrzeżenia w serwisie „Travel Health Notices”, a GIS – w zakładce „Podróże zagraniczne”. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi także system Odyseusz, który umożliwia rejestrację podróży i wysyła komunikaty w razie epidemii, konfliktu lub ewakuacji. Przed wyjazdem warto również śledzić strony ambasad i konsulatów RP w krajach docelowych.

Kraje wysokiego ryzyka medycznego – jak się przygotować do bezpiecznej podróży