Loty BVLOS dronem — co to jest i jak latać legalnie w 2026 roku

Czym jest BVLOS?

BVLOS (Beyond Visual Line of Sight) to lot drona wykonywany poza zasięgiem widoczności wzrokowej pilota — czyli sytuacja, w której pilot nie widzi swojego drona bezpośrednio gołym okiem, a steruje nim wyłącznie na podstawie obrazu z kamery, telemetrii i innych systemów wspomagających.

To przeciwieństwo znacznie bardziej powszechnego VLOS (Visual Line of Sight) — lotu w zasięgu wzroku, w którym pilot przez cały czas utrzymuje bezpośredni kontakt wzrokowy z dronem (dopuszczalne są okulary korekcyjne, ale już nie lornetka, teleobiektyw czy gogle FPV).

Pomiędzy tymi dwoma trybami funkcjonuje jeszcze EVLOS (Extended Visual Line of Sight) — rozwiązanie pośrednie, w którym przeszkolony obserwator utrzymuje kontakt wzrokowy z dronem i przekazuje pilotowi informacje drogą radiową, choć sam pilot już drona nie widzi.

Aspekt	VLOS	EVLOS	BVLOS
Kontakt wzrokowy z dronem	Utrzymuje pilot	Utrzymuje przeszkolony obserwator	Brak
Definicja w przepisach UE	Tak	Nie (termin operacyjny)	Tak
Typowa kategoria lotu	Otwarta	Szczególna	Szczególna
Wymagane zezwolenie	Zwykle nie	Zwykle tak	Tak

Dlaczego BVLOS wymaga zezwolenia, a zwykły lot — nie?

Loty w kategorii otwartej (czyli zdecydowana większość rekreacyjnych lotów VLOS) nie wymagają indywidualnej zgody urzędu — wystarczy przestrzegać ogólnych zasad (wysokość do 120 m, odpowiednia klasa drona, rejestracja operatora). BVLOS z definicji wykracza poza te ramy: pilot nie ma bezpośredniej kontroli wzrokowej nad przestrzenią, w której porusza się dron, co oznacza wyższe ryzyko kolizji z inną załogową lub bezzałogową jednostką. Dlatego loty BVLOS zalicza się do kategorii szczególnej, która wymaga zgody Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) poprzedzonej oceną ryzyka.

Ważna zmiana: koniec krajowych scenariuszy NSTS dla BVLOS (koniec 2025 r.)

To najważniejsza informacja w tym artykule, jeśli planujesz loty BVLOS w 2026 roku. Do końca 2025 roku operatorzy mogli wykonywać loty BVLOS na podstawie krajowych scenariuszy standardowych NSTS-05–NSTS-08 — czyli gotowych, wcześniej zatwierdzonych profili operacyjnych, które wystarczyło zadeklarować, bez indywidualnej zgody na każdą lokalizację.

Wraz z końcem 2025 roku możliwość prowadzenia operacji BVLOS na podstawie tych krajowych scenariuszy wygasła. ULC nie wydaje już ogólnych zezwoleń BVLOS w tym trybie — decyzja wynika z zaleceń Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), która w praktyce odradza dalsze wydawanie zgód na tej podstawie.

Od 2026 roku operator planujący lot BVLOS ma do wyboru dwie ścieżki:

1. Scenariusz standardowy STS-02
Ujednolicony na poziomie całej Unii Europejskiej scenariusz, który dopuszcza loty BVLOS pod warunkiem spełnienia ściśle określonych wymagań: dron musi mieć klasę C6, a operacja musi odbywać się nad kontrolowanym obszarem naziemnym, bez obecności osób postronnych. To rozwiązanie przewidywalne i nie wymaga indywidualnej zgody na każdą lokalizację, ale krąg zastosowań jest węższy niż przy dawnych scenariuszach krajowych.

2. Zezwolenie indywidualne ULC
Dla operacji, które nie mieszczą się w STS-02, jedyną drogą jest indywidualne zezwolenie na konkretną operację, wydawane przez ULC po przeprowadzeniu oceny ryzyka. W praktyce procedura wygląda tak:

• Etap I (opcjonalny) — konsultacja informacyjna z ULC, maksymalnie 60 minut.
• Etap II — złożenie wniosku wraz z wymaganą dokumentacją: dla operacji mieszczących się w tzw. predefiniowanej ocenie ryzyka (PDRA) potrzebna jest tabela PDRA, plik KML z obszarem operacji, instrukcja operacyjna (INOP) oraz potwierdzenie opłaty; dla pozostałych operacji konieczne jest przygotowanie pełnej analizy ryzyka w metodyce SORA.
• Etap III — ocena wniosku i wydanie decyzji przez ULC.
• Etap IV — otrzymanie zezwolenia.

Sama opłata lotnicza za zezwolenie wynosi 518 zł za jednego drona (1036 zł przy operacji rojem dronów, 259 zł za przedłużenie już posiadanego zezwolenia), a formalny czas oczekiwania na decyzję ULC to zwykle do miesiąca, przy bardziej złożonych operacjach do dwóch miesięcy. To jednak sama opłata urzędowa — w praktyce realny koszt całego procesu bywa wyższy, bo przygotowanie pełnej analizy SORA dla operacji spoza PDRA często wymaga wsparcia specjalisty ds. bezpieczeństwa lotów, co wydłuża i podraża cały proces.

Trzecia, rzadziej spotykana ścieżka to uzyskanie certyfikatu LUC (Light UAS Operator Certificate) — pozwala on operatorowi samodzielnie zatwierdzać własne operacje bez każdorazowego zezwolenia ULC, ale wiąże się z rozbudowanym systemem zarządzania bezpieczeństwem po stronie operatora i w praktyce opłaca się głównie firmom wykonującym loty BVLOS regularnie i na dużą skalę.

Co to oznacza dla ubezpieczenia OC?

Obowiązkowe OC operatora drona obowiązuje niezależnie od tego, czy lot odbywa się w trybie VLOS czy BVLOS — minimalna suma gwarancyjna (50 000 SDR, patrz nasz artykuł o SDR) jest taka sama dla obu przypadków. Warto jednak wziąć pod uwagę dwie rzeczy:

Po pierwsze, loty BVLOS z definicji częściej wiążą się z zastosowaniami komercyjnymi o podwyższonym ryzyku — inspekcjami infrastruktury, dostawami, monitoringiem dużych obszarów — gdzie potencjalna szkoda (np. uszkodzenie infrastruktury krytycznej czy kolizja z inną jednostką) może przewyższać ustawowe minimum. W takich przypadkach warto rozważyć wykupienie sumy gwarancyjnej wyższej niż wymagane minimum.

Po drugie, przy zakupie polisy warto zwrócić uwagę, czy oferta obejmuje loty w kategorii szczególnej (w tym BVLOS), a nie wyłącznie rekreacyjne loty w kategorii otwartej — zakres ochrony może się różnić w zależności od zadeklarowanego sposobu użytkowania drona.

Podstawa prawna i źródła:

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/947 (definicje VLOS/BVLOS, kategorie lotów) · Urząd Lotnictwa Cywilnego — kategoria szczególna, uzyskiwanie zezwoleń · Świat Dronów — zmiany w lotach BVLOS od 2026 r..

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy mogę latać BVLOS bez żadnego zezwolenia?
Nie. Loty BVLOS zawsze wymagają zakwalifikowania do kategorii szczególnej i uzyskania zgody — albo w ramach scenariusza STS-02 (przy spełnieniu jego warunków), albo w drodze indywidualnego zezwolenia ULC.

Czy krajowe scenariusze NSTS wciąż istnieją?
Część scenariuszy krajowych (dotyczących lotów VLOS) może nadal funkcjonować w innej formie, ale scenariusze umożliwiające loty BVLOS bez indywidualnej zgody (NSTS-05–NSTS-08) przestały obowiązywać z końcem 2025 roku.

Ile trwa i kosztuje uzyskanie zezwolenia na lot BVLOS?
Sama opłata urzędowa to 518 zł za jednego drona, a formalny czas rozpatrzenia wniosku to do miesiąca (do dwóch miesięcy przy operacjach bardziej złożonych). Rzeczywisty czas i koszt całego procesu bywają jednak wyższe, jeśli operacja wymaga pełnej analizy ryzyka SORA.

Czy zwykłe OC drona wystarczy przy lotach BVLOS?
Ustawowe minimum (50 000 SDR) obowiązuje niezależnie od trybu lotu, ale przy komercyjnych operacjach BVLOS o podwyższonym ryzyku warto rozważyć wyższą sumę gwarancyjną niż minimum ustawowe.