UBEZPIECZENIE SAMOCHODU

Czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy podczas kontroli?

21.06.2022

Jeszcze do niedawna za brak prawa jazdy podczas kontroli drogowej groził wysoki mandat. Dzisiaj, dzięki zmianom w ustawie, takie ryzyko nie występuje. Co obecnie mówi polskie prawo? Czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy? I w końcu – jakie dokumenty trzeba mieć podczas kontroli drogowej? Poniżej odpowiadamy na wszystkie te pytania.

Czy trzeba mieć prawo jazdy, by uczestniczyć w ruchu drogowym?

Zacznijmy od odpowiedzi na najważniejsze z pytań – czy trzeba mieć prawo jazdy? Tak, jeżeli zamierzasz poruszać się po polskich drogach samochodem, motocyklem albo innym pojazdem silnikowym (również motorowerem i czterokołowcem – wymaga to prawa jazdy kat. AM lub B1). 
Dokument ten nie jest wymagany wyłącznie wtedy, gdy ukończyłeś 18 lat i jeździsz rowerem, wózkiem rowerowym lub pojazdem zaprzęgowym. Nie oznacza to jednak, że nie musisz znać przepisów. Jest to obowiązek każdej osoby, która uczestniczy w ruchu drogowym – prawo jest równe dla każdego, bez względu na rodzaj pojazdu, wiek czy doświadczenie za kierownicą.

Czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy?

O tym, jakie dokumenty trzeba mieć podczas kontroli drogowej, mówi ustawa z 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2020.110) – znajdują się tam wszystkie informacje, z którymi powinien zapoznać się każdy kierowca.

Czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy, np. podczas kontroli przez policję? Nie, co jest dużym udogodnieniem dla kierowców. Pozostawienie dokumentu w domu nie będzie wiązało się z ryzykiem otrzymania mandatu. Z czego to wynika?

Przede wszystkim ze zmian, jakie wprowadziło Ministerstwo Infrastruktury (we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji). Celem tzw. projektu deregulacyjnego było ograniczenie liczby dokumentów, jakie kierowca musi mieć przy sobie podczas jazdy samochodem albo innym pojazdem mechanicznym.

Pierwszym krokiem do zmian przepisów była nowelizacja wspomnianej wyżej ustawy, która nastąpiła 1 października 2018 roku. W efekcie zniesiono obowiązek posiadania dowodu rejestracyjnego pojazdu, a także dokumentu potwierdzającego posiadanie polisy OC. Kolejna zmiana weszła w życie 5 grudnia 2020 roku i dzięki niej kierowca nie musi podczas kontroli posiadać przy sobie fizycznego prawa jazdy.

Jak w takim razie policja weryfikuje, czy posiadasz prawo jazdy i nie zostało ono np. czasowo zatrzymane za łamanie przepisów ruchu drogowego? Korzystając z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) – jest to system elektroniczny gromadzący wszelkiego rodzaju dane dotyczące właścicieli i pojazdów, a nawet zdarzeń drogowych.

Aby policjant mógł sprawdzić, czy rzeczywiście posiadasz prawo jazdy, wystarczy więc podać mu swoje dane i okazać dowód osobisty (fizyczny albo elektroniczny).

Nie jestem właścicielem samochodu – czy trzeba mieć prawo jazdy przy sobie?

Wiesz już, czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy podczas kontroli drogowej. Jednak sama odpowiedź „nie” w tym wypadku okaże się niewystarczająca, ponieważ istnieją pewne wyjątki. Dokumentu nie muszą okazywać wyłącznie osoby, które:

  • są właścicielami albo współwłaścicielami pojazdu, a ich dane figurują w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców;
  • posiadają aktualne prawo jazdy wydane w Polsce;
  • poruszają się pojazdem po drogach naszego kraju.

Co to oznacza w praktyce? Przede wszystkim to, że prawo jazdy powinny mieć przy sobie osoby niebędące właścicielami pojazdów, którymi jeżdżą. Jeżeli więc pożyczyłeś samochód od znajomego, powinieneś posiadać ten dokument podczas kontroli. Zasada ta dotyczy również kierowców z zagranicy, którzy nie wyrobili prawa jazdy w naszym kraju.

Czy trzeba mieć prawo jazdy przy sobie, jeżeli korzystasz z pojazdów w ramach wynajmu albo leasingu? Tak i wynika to z tego, że nie jesteś ich właścicielem.

Jakie dokumenty trzeba mieć podczas kontroli drogowej?

Podczas kontroli drogowej należy mieć przy sobie wyłącznie dokument potwierdzający tożsamość – dowód osobisty albo paszport. To w oparciu o niego policjant będzie w stanie zweryfikować Twoje dane w CEPiK i tym samym sprawdzić, czy posiadasz prawo jazdy.
Czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy, dowód rejestracyjny albo polisę OC? Nie, ponieważ nie grożą za to jakikolwiek kary. W praktyce jednak warto pamiętać o tym, by zabrać te dokumenty. Dlaczego? Ponieważ ich brak może skomplikować Ci życie – np. w sytuacji, gdy doszło do kolizji albo wypadku drogowego i niezbędna okaże się wymiana danych z innym kierowcą.

Pamiętaj! Posiadanie przy sobie prawa jazdy jest niezbędne w niektórych sytuacjach. Mowa tu zwłaszcza o zagranicznych wyjazdach, badaniu technicznym oraz sprzedaży samochodu.

Wirtualne prawo jazdy, czyli wygodne rozwiązanie dla kierowców

Bardzo ciekawym rozwiązaniem dla kierowców, którzy nie chcą wozić ze sobą prawa jazdy, jest bezpłatna aplikacja mObywatel. Dzięki niej, od 5 grudnia 2020 roku, możesz pobrać wirtualną wersję swojego prawa jazdy i tym samym mieć je zawsze przy sobie – w wersji elektronicznej. 
Dokument wygląda w takiej formie identycznie, jak ten „analogowy” – znajdują się na nim Twoje dane, zdjęcie, a także wszelkie informacje dotyczące prawa jazdy (numer, kategoria czy termin ważności). Będzie niezwykle przydatny po kolizji drogowej albo w sytuacji, gdy podczas kontroli drogowej policjant nie jest w stanie zweryfikować Twoich danych w CEPiK (np. w wyniku błędu w systemie).

mObywatel to bezpłatna aplikacja mobilna, którą możesz zainstalować praktycznie na każdym smartfonie. Dzięki niej nie tylko pobierzesz wirtualne prawo jazdy i okażesz je policjantowi (na ekranie telefonu), ale również:

  • zyskasz dostęp do wirtualnych wersji dowodu rejestracyjnego, polisy OC i karty pojazdu;
  • będziesz mógł w każdej chwili sprawdzić dane swojego pojazdu, jego numer VIN czy ważność badania technicznego;
  • dowiesz się, kiedy mija termin ważności Twojej polisy OC (aplikacja da Ci o tym znać 30 dni wcześniej);
  • sprawdzisz, ile punktów karnych posiadasz na swoim koncie.

Pamiętaj! Aby skorzystać z aplikacji Obywatel, niezbędne będzie założenie profilu zaufanego. Możesz to zrobić bezpłatnie w tym miejscu.

Aktualność danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców

To, czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy, jest sprawą jasną. Natomiast nie do końca jasne mogą być dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Zdarza się bowiem, że informacje znajdujące się w systemie nie zgadzają się z tymi, które gromadzone są w bazie powiatowej albo nie zostały zaktualizowane w odpowiednim terminie. W takiej sytuacji policjant może nie uwierzyć w Twoją wersję i wystawić Ci mandat za brak prawa jazdy.

Na szczęście możesz odmówić jego przyjęcia – jeżeli nieprawidłowość danych w systemie wynika z błędu albo braku aktualizacji, rozstrzygające okaże się postępowanie wyjaśniające, dzięki któremu unikniesz kary. Warto jednak pamiętać, by samodzielnie weryfikować swoje dane znajdujące się w CEPiK i, w miarę możliwości, posiadać przy sobie prawo jazdy (w wersji fizycznej albo wirtualnej). Dzięki temu unikniesz ewentualnych problemów podczas kontroli drogowej.

Czy na skuter trzeba mieć prawo jazdy?

Na koniec jeszcze jedna kwestia, która nurtuje zwłaszcza młodych kierowców – czy na skuter trzeba posiadać prawo jazdy? Tak – do jego prowadzenia uprawnia prawo jazdy w kategorii AM. 

Dzięki niemu możliwe jest kierowanie pojazdami jedno- lub wielośladowymi, które rozwijają maksymalną prędkość 45 km/h i są wyposażone w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm3 lub elektryczny o mocy do 4kW.


Poprzedni Następny
Przeczytaj też